|
VURGU VE
TONLAMA
VURGU: Konuşurken veya bir
parçayı okurken, bazı heceleri veya kelime gruplarını üstüne basarak söyleriz
veya okuruz. Bu söyleyiş özelliğine VURGU
denir.
Kelimelerde Vurgu: Türkçe kelimelerde
genellikle hafif bir vurgu vardır. Genelde kelimelerin son hecesinde görülür.
Yalnız yer isimlerinde vurgu ilk veya orta hecededir: Ankara - İzmit - Tokat - Sakarya gibi.
Örnek:
Yerden yedi kat arşa
kanatlandık o hızla.
Kelimelere ek
eklendiğinde, vurgu son heceden bu eke geçer: Du - va - rı, du - va - ra, du - var - da...
Kelimelerde
Vurgu Alan ve Almayan Ekler
Kelime türeten ekler
vurgu alır. Gözlük, gözlükçü,
Güzellik, kömürcü
İyelik ekleri vurguyu kendine çeker: Kitabım, kitabın, kitabı, kitabımız, kitabınız, kitapları
Soru eki olan "mi" vurgulu söylenmez. Bu
kitap senin ki?
Cümlelerde Vurgu: Genellikle
cümlelerde vurgu yüklem olan kelimenin üzerindedir. Ancak cümledeki kelimelerin
anlam değeri birbirine eşit değildir. Üzerinde durulan kelime, yükleme yakın
bir kelimedir.
Örnekler:
Ahmetler, yarın saat dörtte İzmir'e
gidecekler.
Ahmetler, yarın sat dörtte İzmir'e uçakla gidecekler.
Ahmetler uçakla İzmir'e yarın saat dörtte
gidecekler.
Yarın saat dörtte İzmir'e uçakla Ahmetler
gidecekler.
TONLAMA: Cümlelerin söylenişi
sırasında, sesimizi cümlelerin anlamına göre ayarlamaya TONLAMA denir.
Cümlelerde Tonlama: Cümleleri yalnızca düzgün
yazmak yeterli değildir. Okurken ve konuşurken cümleleri anlamlarına uygun
biçimde söylemek, konuşmayı güzelleştirir. Okunan parçanın özelliğine göre
vurgu kullanılır
|