|
 İSİMLER
İSİM: Canlı ve cansız
varlıkları, duygu ve düşünceleri, çeşitli durumları bildiren kelimelere İSİM
denir
İsimler cins isim ve özel isim olmak üzere ikiye ayrılır.
Özel İsim: Dünyada yalnız bir
varlığı belirten isimlere ÖZEL İSİM denir.
Cins İsim: Dünyada
benzeri çok olan bir çok varlığın, birçok varlığın ortak ismine CİNS İSİM denir.
Cins
İsimler Üçe Ayrılır:
A. Madde İsimleri: Elle tutulup gözle
görülen varlıklara verilen isimlere denir. Masa,
elbise, taş, ova, cadde, sokak....
A. Mana İsimleri: Elle tutulamayan
gözle görülemeyen varlıklara verilen isimlere denir. ses,
uyku, sevinç, acı, rüya, akıl, huy, mutluluk, özlem, sevgi...
A. Topluluk
İsimleri: Aynı türden olan varlıkların toklu olarak bulundukları
durumlara verilen isimlere denir. okul, sınıf,
alay, tabur, sürü, orman, halk, millet, aile, koro...
İSİMLERDE
TEKLİK - ÇOKLUK
İsimlerde Teklik - Çokluk: Bir tek varlığı
belirten TEKİL İSİM, aynı cinsten birçok
varlığı belirten isimlere ise ÇOĞUL İSİM
denir.
|
Tekil
|
Çoğu Eki |
Çoğul
| |
çiçek
dağ
gömlek
kapı |
+
+
+
+
|
ler
lar
ler
lar |
__
__
__
__
|
çiçekler
dağlar
gömlekler
kalıplar |
|
|
|
|
|
İSMİN
HALLERİ
İsmin beş hali vardır:
|
ev
ev + e
ev + i
ev + de
ev + den |
__
__
__
__
__ |
ev
eve
evi
evde
evden |
:
:
:
:
: |
yalın hali
-e hali
-i hali
-de hali
-den hali |
:
:
:
:
|
Yönelme
durumu
Yükleme durumu
Bulunma durumu
Ayrılma durumu
|
Buna
göre okul kelimesini ismin beş haline göre cümlede kullanımı:
|
Yalın hali
-e hali
-i hali
-de hali
-den hali |
:
:
:
:
: |
Okul insan doğru
düşünmeyi öğretir.
Mehmet bu yıl okula başlayacak
Okulu bitirince
öğretmen olacakmış
Yarın okulda bulunmak
zorunda mısın?
Okuldan gelirken
kitapçıya uğramış. |
İSİM
TAMLAMALARI
A. İsim Tamlaması: Aralarında anlam
ilgisi bulunan, iki veya daha çok isimden meydana gelen söz gruplarına İSİM TAMLAMASI denir.
İsim tamlamalarında birinci isim tamlayan, ikinci isim tamlanandır. Tamlayan
veya tamlanan ek alma durumuna göre isim tamlamaları dörde ayrılır:
1. Takısız İsim
Tamlaması: Bir tamlamada tamlayan ve tamlanan isim veya isim soylu
kelime ek almazsa takısız tamlama oluşur.
|
gümüş çerçeve |
demir kapı | |
Tamlayan |
Tamlanan |
Tamlayan |
Tamlanan |
|
|
|
|
2. Belirtisiz İsim Tamlaması: Bir isim
tamlamasında tamlayan ek almaz, tamlanan ek alırsa belirtisiz isim tamlaması
meydana gelir.
|
soba boru - s -u |
pencere cam - ı | |
Tamlayan |
Tamlanan |
Tamlayan |
Tamlanan |
|
|
|
|
3. Belirtili İsim Tamlaması: Tamlayanla
tamlananın ek aldığı isim tamlamalarına belirtili isim tamlaması denir.
|
Ev - in pencere -s - i |
Dolab - ın kapağ - ı |
Ceket - in düğme - s - i | |
Tamlayan |
Tamlanan |
Tamlayan |
Tamlanan |
Tamlayan |
Tamlanan |
|
|
|
|
|
|
4. Zincirleme İsim Tamlaması: İkiden fazla ismin
anlamca birbirini tamamlarken oluşturdukları tamlamalardır.
|
Evimizin dört bir yanı |
Pencere çercevesinin camı
... |
|
Tamlama Çeşidi
|
Tamlayan |
Tamlanan | |
Takısız İsim Tamlaması |
- |
- | |
Belirtisiz İsim Tamlaması |
- |
-i | |
Belirtili İsim Tamlamas |
-in |
-i | |
Zincirleme İsim Tamlamas |
İkiden fazla isim |
 |
TÜRKCE 
