|
Yazar Edebiyat
|
|
Salı, 04 Mart 2008 |
|
 FİİLLERDE
ZAMAN
Dilimizde tek
zamanlı ek almış fiiller olduğu gibi birden çok zaman veya kip eki almış
fiiller de vardır. bunlar:
A. Basit Zamanlı Fiiller:
Tek zaman eki almış fiillerdir. Türkçe'de geniş zamanla birlikte dört temel
zaman bulunur.
1. Geçmiş Zaman: İş
veya oluşun daha önceden, geçmişte yapıldığını bildiren zamandır. İkiye
Ayrılır. İkiye Ayrılır:
a. Belirli (-di'li) Geçmiş Zaman: Eylemin
sözün söylendiği andan, önceden yapıldığını, söyleyenin kesin inancıyla tam
anlatır:
Fiillerde bulunan "-di, -du, -dü, -tu" ekleri -di'li
geçmiş zamanı belirtirler.
Öğretmenimiz sınıfa geldi. Bütün çocuklar bahçeye koştu ...
b. Belirsiz (-miş'li) Geçmiş Zaman:
Eylemlerin sözden önce yapıldığını bildirir ancak, kesinlik yoktur. Söyleyen
kendisi duyup görmemiş, işitmiştir. Bu kip masallara yakışır.
Fiillerde bulunan "-muş, -mış, -miş, -müş" ekleri -miş'li
geçmiş zamanı belirtirler.
Okul bahçesinde üç tur koşmuş. Havalar soğuyunca üşütmüş...
2. Şimdiki Zaman:
Eylem ile anlatımın birlikte olduğunu bildiren zamandır
Ders çalışıyorum. Alış veriş yapıyorum.
3. Gelecek Zaman: Eylem
ile anlatımdan sonra yapılacağını bildiren zamandır
Aynur tiyatroya gidecek. Birlikte eğleneceğiz.
4. Geniş Zaman: Eylem
her zaman yapılabileceğini bildiren zamandır
Akşamları trene binerim. Her gece oyun oynarım.
B. Birleşik Zamanlı Fiiller:
Birden çok zaman veya kip eki almışlardır.
1. Hikâye: Basit
zamanlı bir fiile ek fiil olan "idim
veya idi"
getirilerek yapılır.
bak (ı) + yor + idi __ bakıyordu
al
+ mış + idim __ almıştım
2. Rivayet: Basit
zamanlı bir fiile ek fiil olan "imişim,
imiş" getirilerek
yapılır.
bak (ı) + yor + imiş __ bakıyormuş
al
+ acak + imiş __ alacakmış
3. Şart: Basit zamanlı
bir fiile ek fiil olan "isem, ise"
getirilerek yapılır.
bak (ı) + yor + isem __ bakıyorsam
al
+ acak + ise __ alacaksa
 |
Anasayfa 
