|
FİİLİMSİLER
Aslında
fiil oldukları halde cümle içinde çekimli halde bulunmayan, fiile benzeyen, ama
fiillerin görevini yapmayan kelimelere FİİLİMSİ
denir.
Bir cümlede ne
kadar fiilimsi varsa o kadar cümlecik vardır. Çünkü her fiilimsi bir yan
cümlecik oluşturur. Çekimli fiilin bulunduğu gruptaki kelimeler temel cümleciği
meydana getirirler.
Fiilimsiler: a) İsim -
fiil b) Sıfat - fiil c) Bağ - fiil olmak
üzere üçe ayrılır.
1. İsim - Fiiler: Fiil kök ve
gövdelerine eklenen "-me, -mek, -iş" ekleri sonucu meydana gelirler.
Fiillerin isim gibi kullanılabilen şekilleridir. İsim - fiiller; hem bir
eylemin adı oldukları için isim, hem de özne, nesne, tümleç aldıkları için fiil
olan kelimelerdir.
Çalışmak zorundayım.
Bütün sorunları anlaşma yoluyla çözebiliriz.
2. Sıfat - Fiiler:
Varlıkları niteledikleri için sofat, yan cümlecik kurdukları için de fiil
sayılan kelimelerdir.
Sıfat - fiil türeten ekler: "-en,
-er, --acak, -miş, -dik, -esi ..." gibi
Çalışkan insandan zarar gelmez.
Olacak işin peşinden koşulur.
Geçmiş günlerimi çok arıyorum.
3. Bağ - Fiiler:
Birleşik bir cümlede iki cümleyi bağladıkları için bağlaç; özne, nesne, tümleç
aldıkları için fiil sayılan kelimelerdir. Bağ fiillere "ulaç" da
denir. Çekim ekleri almazlar. Cümlede zarf olarak kullanılırlar.
Bağ fiiller şu eklerle türerler: "-ip,
-arak, -ınca, -ma, -ken, -dan, -dıkça, -dikçe ..."
Canım sağ oldukça hiçbir şey beni yıldıramaz.
İşe gireli gece gündüz çalışıyorum.
Sen gelince ben giderim.
|