|
Yazar Edebiyat
|
|
Pazartesi, 15 Ekim 2007 |
|
Bir kelimede düz-geniş ünlülerden (a, e) sonra -yor eki gelirse, bu ünlüleri
darlaştırarak -ı-i-u-ü 'ye dönüştürür. Geniş olan ünlülerin daraldığı için bu
kurala ünlü daralması denir.
Örnek : Yazma-yor...yazmıyor, anla-yor...anlıyor, hopla-yor...hopluyor.
Dilimizde birçok yerde, yanlış ünlü daralması da yapıldığı görülür.
Kaynaştırma harflerinden y'den önce gelen a, e ünlüleri konuşmada daralabilir.
Ama bu daralma yazıda gösterilmemelidir. Almayan (Doğru)... Almıyan (Yanlış),
Bekleyecek (Doğru)...Bekliyecek (Yanlış)
Özel Durumlar :
Bazı kelimelerde -yor eki kullanılmadığı halde, ünlü daralması olabilir. De-
ve Ye- kelimelerine ünlü ile başlayan ek geldiğinde araya -y- kaynaştırma
ünsüzü girer ve bu
kaynaştırma ünsüzü kelimelerin kökündeki e'leri i'ye dönüştürür. Örnek: Diye,
diyen, yiyecek, yiyerek...
NOT : Ünsüzle biten kelimelere -yor eki geldiğinde, kelimenin kökü ile ekin
arasına ı, i, u, ü yardımcı sesleri gelir. Bu, ünlü daralması ile
karıştırılmamalıdır. Buna göre, aşağıdaki kelimelerde ünlü daralması yoktur:
Oturuyor, iniyor, bakıyor...
|
|
Son Güncelleme ( Pazartesi, 15 Ekim 2007 )
|