Bütün lisanlarda her kelimenin ifade ettiği bir mana vardır.Kelime söylendiğinde ilk akla gelen bu manaya hakiki mana denilmektedir. Kelimelerin bu ilk manalarına dilin gelişimi içerisinde bir takım münasebet ve benzerliklerle değişik anlamlar yüklendi. İşte hakiki mananın dışındaki bu ifadeler mecazları meydana getirmiştir.  (7)

Örnekler:

● Dürr-i nazamun gördi deryâlar dilinde söylenür

    Ey Hayâlî bende oldı lü’li-i lâlâ baña

                                                                                  Hâyali

○  Ey Hayâlî !  Nazmının incilerinin derya  [ gönüllü insan ] lar dilinde söylendiğini görünce parlak inci bana kul oldu. Şair eserlerinin ancak derya gönüllü insanlar tarafından takdir edilebileceğini ima etmektedir. İlk mısrada geçen “dürr”  [ = inci ]  kelimesi “şiir” anlamında kullanmışken (mecaz), ikinci Mısrada geçen “lü’lü-i lâlâ [ = parlak inci ] ile gerçek anlamda inci kastedilmiştir.

●  Ne gülde reng ü bû var idi ne sabâda fer

    Ben gülşenüñde bülbül-i nâlân idüm saña

                                                                                  Hayâli

○  [ O gün ] ne gülde renk ve koku ne de rüzgarda fer olmadığı halde ben senin gül bahçende feryat eden bir bülbüldüm.

Yine o günde gül, bülbül ve sabâ rûzgarı gibi kavramların henüz yaratılmadığı vurgulanmak için; gülün kokusu ve renginin olmadığı, saba rüzgarının da güle “fer”  [ = süs, güzellik ] verme özelliğinin bulunmadığı ifade edilmiştir. Böyle bir mekan tarifinden sonra şairin: “öyle olduğu halde ben senin gül bahçesinde bülbülün idim”. Demesi şiire olağanüstü bir hâl vermektedir.

                                          (7) Açıklamalar ve Örneklerle Edebi Sanatlar, Numan Külekçi

Yorumlar (0)

Isim

E-posta

Baslik

Yorum

daha kucuk | daha buyuk

E-posta ile takip (sadece kayitli kullanicilar)

Okudum ve kabul ediyorum Kullanim sartlari.

Lutfen goruntulenen karakterleri yaziniz

Yorum Ekle