Bir beyit içinde iki veya ikiden fazla sözcüğü kullandıktan sonra o sözcüklerle ilgili sözcükleri sıralama sanatıdır. Genellikle birinci dizede en az iki şey söyleyip, bu söylenenlere ikinci dizede verilen anlama ilgili karşılıktır. Left ü neşir sanatı, fiziksel ve matematiksel dizgeler yoluyla oluşturulur. (5)

● Kaşuñ çatup cihânı peyveste agladursun

    Bârân ziyân degül mi ş’ol misk tozlı yaya

                                                                                  Ahmed Paşa

○  Kaşını çatarak cihan halkını sürekli ağlatırsın. Yağmur o misk tozlu kemana zarar vermez mi ?  Âşıklarına yahut herkes kaşlarını “peyveste”   [=sürekli] çatarak onları ağlatan bir güzelden bahsedilen bu beyitte kaşlar ve “Misk tozlu keman”  [ = siyah kabzalı yay ]  arasında renk ve şekil itibarıyla ilişki kurulmuştur. “Toz” yay üzerine serilen çok sert bir ağaç kabuğu olup sarı renkli olanına altun tozlu esmer olanına “misk tozu” keman denir. Dikkat edilecek olursa ilk mısradaki “kaş” ve “ağlama” ibareleri ile ikinci mısradaki “bârân” [=yağmur]  ve “yay”  [=keman] arasında çapraz bir ilişki vardır.

(Müşevveş leftüneşr)

                                                   (5) Modern Türk Şiirinde Edebi Sanatlar, Hasan Aktaş

●  Kaldı dem-beste Hûfi nazmınFenâyî işidüp

    Kim dahân açdukça dânâ nutk-i nâdân baglanur

                                                                                  Hûfî

○ Hûfî’nin şiirini işitince Fenây’inin nefesi kesildi; Çünkü bilgiler ağız açınca cahillerin nutku bağlanır. Dikkat edilecek olursa beyitin ilk mısrasında “Hûfî” ve “Fenâyi” mahlasları, ikinci mısrada da “dânâ”  [ = bilgili ] ve “nâdân”                       [ = cahil ] kelimeleri yerleştirilmiş olup şair bu denkleme kendisini bilgili, latifeleştiği anlaşılan şair arkadaşını yahut rakibini de cahil olarak göstermiştir. 

                                                                                        (Left ü neşr)

●  Bülbülleri gûyâ kılur bostân-i Firdevs añdurur

    Ruhsâre-i gül-reng ile gonca dehân virmiş saña

                                                                                    Amrî

○  Bülbülleri dile getiren, cennet bahçesini andıran gül renkli bir yanak ile gonca gibi bir ağız vermiş. Görüldüğü üzere ilk mısradaki ard arda gelen iki unsur ile ikinci mısradaki unsurlar düzensiz bir şekilde birbirlerini tanımlamaktadırlar.                                                            (Müşevveş Leffüneşr)

Yorumlar (0)

Isim

E-posta

Baslik

Yorum

daha kucuk | daha buyuk

E-posta ile takip (sadece kayitli kullanicilar)

Okudum ve kabul ediyorum Kullanim sartlari.

Lutfen goruntulenen karakterleri yaziniz

Yorum Ekle