|
-)
ÖN YARGI (PEŞİN HÜKÜM):
Yargı:
bir konu ya da olay hakkında bu böyledir, şu şöyledir şeklinde kesin ifadeler
kullanmaktır. Örneğin; “O, bizimle gelmeyecek.” Cümlesinde anlatılan kişinin
gelip gelmeyeceği konusunda kesin bir ifade var. Oysaki “Ağlamak, ağlamak,
ağlamak...” burada kesin bir ifade yoktur dolayısıyla bir yargı da söz konusu
değildir.
Bir
olay ya da kişi hakkında daha önceden edindiğimiz izlenimler sonucunda olumlu
veya olumsuz bir takım düşüncelere sahip olmak ön yargı yani peşin hükümdür.
Kısaca
ön yargı sonuçla ilgili olarak önceden, olayın ne olduğu anlaşılmadan olayla ya
da kişiyle ilgili karar vermektir.
Bu
konu daha çok paragraf sorularıyla birlikte sorulmaktadır.
ÖRNEK:
Aşağıdaki
cümlelerin hangisinde ön yargı (peşin hüküm) vardır?
A) Meteorolojiden alınan bilgiye göre sıcaklıklar
azalacakmış.
B) O adam çalışarak, didinerek bu günlere geldi.
C) Ali ne kadar çalışırsa çalışsın asla başarılı
olamaz.
D) O size yardım etmeyeceğini mi söyledi?
ÇÖZÜM:
A, B
ve D seçeneklerinde olayın sonucu kesinleşmeden şu şöyledir, ya da bu böyledir
şeklinde bir ifade yoktur.
Fakat
C seçeneğinde Ali ne kadar çalışırsa çalışsın asla başarılı olamaz şeklinde
daha Alinin çalışması gerçekleşmeden onun başarılı olup olmayacağı konusunda
bir yargıya varılmıştır. Burada Ali’nin başarılı olabileceğine hiç ihtimal
verilmemekte ve olaya ön yargılı yaklaşılmaktadır. Bu seçenekte olayın sonucu
hakkında önceden karar verilmiştir.
NİHAT BAŞAT(TÜRKÇE ÖĞRETMENİ)
 |
