|
5-)
ATASÖZLERİ:
Söyleyeni
belli olmayan dilden dile nesilden nesile geçen ve böylece günümüze kadar
ulaşan, atalarımızın hayat tecrübelerini anlatan, bizlere öğüt veren milletin
ortak malı olarak kabul edilen sözlere atasözü denir.
Atasözlerinin
başlıca özellikleri:
1-
Atasözleri halkın ortak malıdır, söyleyenleri belli değildir.
2-
Kalıplaşmış sözlerdir. Sözcüklerin sırası değiştirilemez. Bir sözcüğün yerine
de başka sözcük konulamaz.
3-
Kısa ve özlü sözlerdir. Atalarımızın
hayat tecrübelerini anlatarak bizlere öğüt veren sözlerdir.
4-
Atasözlerini oluşturan sözcükler genellikle gerçek anlamlarından uzaklaşarak
mecaz anlamda kullanılırlar.
Kaz
gelen yerden tavuk esirgenmez. Burada asıl anlatılmak istenen büyük bir faydanın
ya da menfaatin geleceği yerden küçük bir şey sakınılmaz. Çünkü onun kat kat
fazlası gelecektir.
İşleyen
demir pas tutmaz. Burada da çalışmanın önemi anlatılmaktadır. Eğer çalışılırsa
çalışan kişiye hiçbir olumsuzluk yakıştırılmayacağı ifade edilmektedir.
5-
Bazı atasözlerini oluşturan sözcükler de gerçek anlamları ile kullanılmıştır.
Dost
ile ye iç alışveriş etme. Buradaki sözcükler gerçek anlamları ile
kullanılmıştır. Burada dostun olan kişiyle birlikte ye iç ama maddi konulara
girme. Çünkü işin içine maddiyat girince ortada dostluk falan kalmaz
anlamındadır.
Son
pişmanlık fayda vermez. Bir işin yanlış olduğunu bildiğimiz halde yapmaya devam
edersek sonunda pişman da olsak bu bir şey ifade etmez. Çünkü artık olan
olmuştur.
6-
Atasözleri öğüt verir, nasihat eder.
7-
Yargı bildirirler. (Yargı= bilgi)
ÖRNEK:
Aşağıdakilerden
hangisi “Güneş balçıkla sıvanmaz.” Atasözünün anlamına uygundur?
A) Yarının neler getireceği bilinmez.
B) Her söz her yerde söylenmez.
C) Yapılan iyilik, hiçbir zaman unutulmaz.
D) Herkesin bildiği gerçekler kimseden saklanamaz.
ÇÖZÜM:
“Güneş balçıkla sıvanmaz.” Atasözü ile herkesin
bildiği gerçekler saklanamaz anlamındadır
NİHAT BAŞAT(TÜRKÇE ÖĞRETMENİ)
 |
Özel dosyalar 
