|
4-) NEDEN- SONUÇ İLİŞKİSİ:
İkinci
yargıya yani asıl yargıya sorduğumuz “niçin” sorusuna cevap alabiliyorsak
neden- sonuç ilişkisi vardır.
Bu
cümlelerde yargılardan biri diğerinin gerçekleşmesine neden olmaktadır. Bir
eylemin hangi gerekçe ile yapıldığını belirten cümlelerdir.
Havalar
soğuduğu için kalın giyindik. Cümlesinde kalın giyinilmesinin nedeni havaların
soğumasıdır. Bu cümlede ikinci yani asıl yargıya niçin sorusunu soralım: Niçin
kalın giyindik? Havalar soğuduğu için. Cevap alabiliyoruz. O halde nede- sonuç
ilişkisi vardır.
ÖRNEK:
Aşağıdaki
cümlelerin hangisinde neden- sonuç ilişkisi vardır?
A)
Öğretmeniniz gelmezse erken gidebilirsiniz.
B)
Akşamdan saati kurmadan yatmayın.
C)
Siz büyüklerinize saygı gösterirseniz küçükleriniz de size saygı gösterir.
D)
Planlı ve disiplinli çalıştığından dolayı sınavı kazandı.
ÇÖZÜM:
A
seçeneğinde koşula bağlılık vardır. Erken gidebilmenizin şartı öğretmeninizin
gelmemesi.
B
seçeneğinde herhangi bir neden sonuç ya da koşula bağlılık yoktur.
C
seçeneğinde koşula bağlılık vardır. Küçüklerin de size saygı göstermesi sizin
büyüklerinize saygı göstermenizdir. Ayrıca –se, -sa eki de vardır.
D
seçeneğinde neden-sonuç ilişkisi vardır.
NİHAT BAŞAT(TÜRKÇE ÖĞRETMENİ)
|