Türkçenin Doğru Kullanılması
genel konular - Edebiyat

Öncelikle Türkçeyi doğru kullanmak gerekir.

 

Çünkü sabah günaydın, gün içinde merhaba, veda ederken hoşça kalın demekten başlayarak en karmaşık düşüncelerimize kadar kullandığımız şey dildir. Dil sözcüklerden oluşur.  Şimdi sormak isteyenleriniz olabilir: ‘Eee, ne yapalım yani?’ Yapılacak şey basit:

 

 
 
ÜÇ NOKTA ( ... )
TÜRKCE - TEMEL DİL BİLGİSİ

ÜÇ NOKTA ( ... )

  • Birtakım bölümler, örnekler sayıldıktan sonra vb. anlamında kullanılır:
    Başlıca yeryüzü şekilleri: Dağ, ova, yayla...
  • Bir metinden yapılan alıntılarda, atlanan yerlerde:
    Benim altını çizdiğim şu: "... neden şu sanayileşmenin adını bir türlü koymamışız..."
  • Söz arasında söylenmeyen, söylenmek istenilmeyen kelimelerin yerine:
    Ulan sen kim oluyorsun Sait'e karşı konuşmak için! SEnin adın ne? Sen ne b... yazdın bu zamana kadar?

 

 
ÜNLEM İŞARETİ ( ! )
TÜRKCE - TEMEL DİL BİLGİSİ

ÜNLEM İŞARETİ ( ! )

  • Ünleme bildiren sözcüklerden, cümlelerden sonra konur:
    - Hey gidi günler hey! dedi.
    Öteki:
    - Keşke görmeseydik! ...
  • Söylev ve hitablelerde:
    Ordular! İlk hedefiniz Akdenizdir. İleri!
    Ey Türk gençliği! ...
  • Söz arasında parantez içinde bir kelimeye dikkat çekmeke için, ayrıca; alay bildirmek için ilgili kelimeden sonra parantez içinde kullanılır:
    Aramızdaki kırgınlık (!) çoktan silinip gitti.
    Bu çalışmayla (!) sınavı rahat kazanırsın.

 

 
KISA ÇİZGİ ( - )
TÜRKCE - TEMEL DİL BİLGİSİ

KISA ÇİZGİ ( - )

  • Satır sonuna sığmayan kelimeleri ayırmak için:
    Üçüncü derecede veremden yatağa düşmüş za- vallıya ...
  • Ara sözleri, ana cümleleri, ayrıntı sayılabilecek açıkları blirtmede:
    Örnek olsun diye - örnek istemez ya - söylüyorum.
    Bu ezanlar -ki şahadetleri dinin temeli ...
  • Ekleri belirtmede:
    Mastar ekleri "-mek, -mak" tır.
  • Eski yazı dilinde kullanılan Arapça ve Farsça birleşik kelimelerdeki kök ve ekleri ayırmada:
    Resm-i geçit, Hakimiyet-i Mlliye ...
  • Kelimelerin hecelerini ayırmak için:
    Sak-la sa-ma-nı, ge-lir za-ma-nı ...
  • İki veya daha çok millet (ülke dili) adı arasındaki bağı belirtmede:
    Türk - Alman ilişkileri, Türkçe - İngilizce sözlük ...
  • İki veya daha çok özel ad arasındaki bağ kısa çizgi ile belirlenir:
    Aydın - İzmir yolu, Ankara - Samsun demir yolu ...

 

 
KESME İŞARETİ ( ' )
TÜRKCE - TEMEL DİL BİLGİSİ

KESME İŞARETİ ( ' )

  • Özel adlar getirilen çekim eklerini ayırmak için kullanılır:
    Ali'den, Mustafa'ya, Türkiye'de ...
  • Gerçek kısaltmalara getirilen ekleri ayırmada:
    TBMM'nin en yaşlı üyesi oturumu açtı. ...
  • Sayılara getirilen ekleri ayırmada:
    23 Nisan 19202'de TBMM açıldı. ...
  • Bir kelime içinde bir ünlünün düştüğünü göstermede:
    N'oldu ?, N'etsin ?, N'apalım ? ...
  • Özel adlardan türetilen isim, fiil ve sıfatlarda kesme işareti kullanılmaz:
    Ankaralı, Türkçe, Türklük,  ...

 

 
VİRGÜL ( , )
TÜRKCE - TEMEL DİL BİLGİSİ

VİRGÜL ( , )

  • Eş görevli kelimeleri (isim, sıfat, zamir), kelme gruplarını ve sıralı cümleleri ayırmada:
    Türk övün, çalış, güven.
    Bir varmış, bir yokmuş...
  • Uzun cümlelerde özneden sonra konur:
    Okullar, her yıl Eylül ayının ikinci hafrasında açılır.
  • Cümlede, vurgulu şekilde belirtilmesi gereken kelimelerden sonra:
    Babam, zavallı babam, beni çok severdi.
  • Seslenmelerden sonra:
    Sevgili Ahmet,
    Sana çoktandır yazamadım ...
  • Aktarma cümlelerinin sonunda, tırnak işareti yerine:
    - Ah şu aptalı bir yakalasam, diyordu.
  • Ara söz ve ara cümlelerin başında ve sonunda:
    Okan, kim ne derse desin, iyi bir çocuktur.
  • Yazışmalarda yer adlarını tarihlerden ayırmak için:
    Cağaloğlu, 23 Nisan 1945
  • Ondalık kesirlerde tam ve ondalık kısmı ayırmada:
    0,45 .......... 23,0056 ...

 

 
FİİL ÇEKİMLERİ
TÜRKCE - TEMEL DİL BİLGİSİ

FİİL ÇEKİMLERİ


Basit Zamanlı Fiillerin Çekimleri:

Basit Zamanlı Fiilerin Çekimi

Okumak fiilini haber kiplerine göre çekelim.

-di'li Geçmiş Zaman

 

 

 

 

-miş'li Geçmiş Zmana

kök

 

z.e

 

ş.e

 

 

 

 

 

 

kök

 

z.e

 

ş.e

 

 

oku
oku
oku
oku
oku
oku

+
+
+
+
+
+

du
du
du
du
du
du

+
+
+
+
+
+

m
n
-
k
nuz
lar

__
__
__
__
__
__

okudum
okudun
okudu
okuduk
okudunuz
okudular

 

 

 

 

oku
oku
oku
oku
oku
oku

+
+
+
+
+
+

muş
muş
muş
muş
muş
muş

+
+
+
+
+
+

um
sun
-
uz
sunuz
lar

__
__
__
__
__
__

okumuşum
okumuşsun
okumuş
okumuşuz
okumuşsunuz
okumuşlar

Şimdiki Zaman (Eki: -yor)

 

 

Gelecek Zaman (Eki: -ecek, -acak)

oku
oku
oku
oku
oku
oku

+
+
+
+
+
+

yor
yor
yor
yor
yor
yor

+
+
+
+
+
+

um
sun
-
uz
sunuz
lar

__
__
__
__
__
__

okuyorum
okuyorsun
okuyor
okuyoruz
okuyorsunuz
okuyorlar

 

 

oku
oku
oku
oku
oku
oku

+
+
+
+
+
+

y
y
y
y
y
y

+
+
+
+
+
+

acak
acak
acak
acak
acak
acak

+
+
+
+
+
+

ım
sın
-
ız
sınız
lar

__
__
__
__
__
__

okuyacağım
okuyacaksın
okuyacak
okuyacağız
okuyacaksınız
okuyacaklar

Geniş Zaman (Eki: -ir, -er)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

kök

 

z.e

 

ş.e

 

 

 

 

kök

 

z.e

 

ş.e

 

 

 

 

oku
oku
oku

+
+
+

r
r
r

+
+
+

um
sun
-

__
__
__

okurum
okursun
okur

 

 

oku
oku
oku

+
+
+

r
r
r

+
+
+

uz
sunuz
lar

__
__
__

okuruz
okursunuz
okurlar

 

 

 

 
ÇATI BAKIMINDAN FİİLLER
TÜRKCE - TEMEL DİL BİLGİSİ

ÇATI BAKIMINDAN FİİLLER

 

Çatı Bakımından Fiiller

 

Etken - Edilgen Fiiller

 

Geçişli - Geçişsiz Fiiller

Cümlenin yüklemi özne alıyorsa etken, almıyorsa edilgendir.

 

Cümlenin yüklemi nesne alıyorsa geçişli, almıyorsa geçişsizdir.


Etken - Edilgen Fiiller: Cümlede mutlaka özne ile birlikte kullanılan fiillere etken fiil, bazı fiiller, cümlede özne almadan kullanılır, bu çeşit fiiller edilgen fiil denir.

Geçişli - Geçişsiz Fiiller: Dilimizde bu fiiller mutlaka özne istedikleri gibi nesne de isterler. Nesne almak zorunda olan fiillere geçişli fiil, fiili nesne almadan kullanılan fiillere de geçişsiz fiil denir.

 

 
DİL VE ANLAM BİLİME GİRİŞ
TÜRKCE - TEMEL EDEBİYAT BİLGİLERİ
Dil, duygu ve düşüncelerimizi ifade etmek için kullandığımız canlı bir
araçtır.

Dil, her şeyden önce kendi içerisinde belirli bir devinime, değişime sahiptir.
Dilin canlı olması demek, yüzyıllar süren uzun süreç içerisinde devamlı kendi
içerisinde değişmesi ve gelişmesi demektir. Dili, ve dilin anlamını tam olarak
anlayabilmemiz için bu değişimi iyice anlamalıyız.

Her dil yaşayan bir varlıktır. Çünkü, kendi içerisinde devamlı bir gelişime
sahiptir. Yüzyıllar öncesinde kullanılan sözcükleri hiç birimiz anlayamayız.
Çünkü sözcükler hem ses hem de anlam yönünden değişmeye uğramıştır.

Dilbilimin anlamı inceleyen koluna "Semantik" (Anlam Bilim) diyoruz. Anlam
Bilim bir dildeki sözcüklerin gelişim süreci içerisindeki anlam değişimlerini
ve çeşitli anlamlara sahip oluşlarını inceler. İlk anlam bilim çalışmaları
eski Hindistan’da başlamıştır. Bugünkü anlamda semantiğin bir çalışma alanı
olmasını Reisig’e borçluyuz. Bununla birlikte Modern Anlam Bilimin kurucusu
Ferdinand De Saussure’dir.

Şimdi sözcükte anlam konusuna tam olarak giriş yapmadan önce bazı kavramları
öğrenelim:

Sözcük: Bir anlaşma aracı olan, dilin en küçük anlatım birimidir.
Kavram (Gösterge) : Çevremizdeki nesne ve durumların zihnimizde uyandırdıkları
çağrışımlardır.
Anlam : Zihnimizdeki kavramların yorumlanmasıdır.

Örneğin "Bizim evin pencereleri çok eskidi."cümlesini okuduğumuzda pencere
resmi zihnimizde belirecektir. Zihnimizde oluşan bu resim kavramdır. O
pencerenin bizim evin penceresi olduğunu yorumlamakla anlam ortaya çıkar.

Dilimizde çoğu sözcük tek başlarına kullanıldığında belirli bir anlam
yansıtırlar.Kapı, duvar, gözlük gibi sözcükler tek başlarına
kullanıldıklarında belirli bir kavramı yansıtırlar. Bazı sözcükler de vardır
ki tek başlarına kullanıldıklarında hiçbir anlam yansıtmazlar.Bu tür sözcükler
kullanıldıkları cümleler içerisinde belirli bir anlama sahip olurlar veya o
cümlenin anlamını pekiştirirler. Dilimizde bu tür sözcükler edatlar, bağlaçlar
ve ünlemlerdir. Ve, ki, veya, ama…

Yeni bir kavramı karşılamak için bir dilde iki seçenek vardır:
1-Yeni bir sözcük türetmek
2-Mevcut bir sözcüğe yeni bir anlam yüklemek.
 
SIFATLAR
TÜRKCE - TEMEL DİL BİLGİSİ

SIFATLAR

 

SIFATLAR

 

 

Niteleme Sıfatları

Doğrudan isimlerin başına getirilirler. Varlıkların rengini, biçimini, durumunu bildirirler
Siyah kalem, genç adam, uzun çubuk, tatlı elma...

Belirtme Sıfatları

Kendilerinden sonra gelen varlıkların çeşitli yönlerini belirtirler.

Dörde ayrılırlar.

 

Sayı Sıfatları

Varlıkları sayı veya miktar olarak belirtirler

Dörde ayrılırlar:

İşaret Sıfatları

Varlıkları işaret yoluyla belirtirler:
Bu kitap, şu sepet, o kuş...

Belgisiz Sıfat

Varlıkları şöyle böyle belirtirler:
Bazı insanlar, birkaç iyi adam, her çocuk...

Soru Sıfatları

Varlıkları soru yoluyla belirtirler.
Kaç yıl, hangi dağ, nasıl ev...

Asıl Sayı S.

Varlıkların sayılarını belirtirler:Beş gün, üç yıl ...

 

Sıra Sayı S.

Varlıkların sırasını belirtirler:
Birinci adam...

 

Üleştirme Sayı S.

Varlıkların eşit bölümlerini gösterirler:
İkişer ceviz...
 

Kesir Sayı S.

Bütünün bölümlerini gösterirler:
Yarım elma, ¼ saat, %65 faiz...

 

 
FİİLLERDE ŞAHIS
TÜRKCE - TEMEL DİL BİLGİSİ

FİİLLERDE ŞAHIS

          Fiillerin belirttiği iş, oluş veya hareket bir şahsa bağlıdır. Bunu fiilin aldığı ekten ve fiile yönelttiğimiz sorudan anlarız.

 

 

__ Geldim
__ Kİm geldi?
__ Ben (I. tekil şahıs)

 

gel
fiil kökü

-

di
zaman eki

-

m
şahıs eki

__

geldim

 

 
<< Başa Dön < Önceki 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Sonraki > Sona Git >>

Sonuçlar 1 - 11 Toplam: 233

Giriş Formu






Kayıp Parola?
Hesabınız yok mu? Kayıt Ol
Dilimizin Geleceği
Dil bir toplumu toplum yapan unsurların en önemlisidir. Dilimizi bileni bizden, bilmeyeni yabancı sayarız. İnsanlar arasındaki ilişkiler dil ile kurulur, yürütülür, gelişir, kimi zaman ...
Cahit Zarifoğlu
1940 yılında Ankara'da doğdu. Babasının memuriyeti dolayısıyla ilk ve orta öğrenimini yurdun çeşitli yerlerinde yaptı. Liseyi memleketi K.Maraş'ta tamamladı. İ.Ü. Edebiyat Fakülte...
ANLATIM BOZUKLUKLARI
Anlatımın yazılı ve sözlü olmak üzere iki temel yolu vardır. İki anlatım yolu arasında kullanılan dil açısından farklılıklar olması doğaldır. Anlatımın işlek, açık ve etkili olması i...
ANLATIM BİÇİMLERİ VE ÖZELLİKLERİ
Anlatım, bir kimseye bir şey hakkında bir şey söyleme, bir şey anlatma işidir. Bu söyleme ve anlatma gelişi güzel olmaz. Anlatımı yönlendiren, biçimlendiren yazarın amacıdırBir yazar, acaba söz veya...
5 HECECİLER
Hecenin Beş Şairi [Orhan Seyfi (Orhon) 1890-1972; Halit Fahri (Ozansoy)  1891-1971; Enis Behiç (Koryürek) 1891-1949; Yusuf Ziya (Ortaç) 1895-1967; Faruk Nafiz (Çamlıbel)1898-1973] İkinci meşrutiy...
19. Yüzyıldan Günümüze Türk Şiiri
TANZİMAT Tanzimat; düzenlemeler, yeğlemeler,ıslahat anlamına gelir, "tanzim"sözcüğünün çoğuludur. Tanzim ise Arapça "nazm"dan gelir. Sıraya koyma, dizme, sıralama, ıslah etme, ...
KEÇECİZADE İZZET MOLLA
Mevlevi tarikatına bağlı , derviş ruhlu, olgun bir insan olan Izzet Molla, nüktedan bir şairdir.Dürüst tabiatlı, kendisine yapılan iyilikleri unutmayan bir insan olduğundan , çok iyilik ve iltifatla...
DİL BİLİÇLENMESİ
                               ...
TENASÜP SANATI
Uygunluk. Divan şiirinde anlam bakımından aralarında çeşitli ilgiler bulunan iki veya daha fazla kelimeyi tezat olmaksızın bir araya getirme sanatı.        &n...
DESTANLAR ve ÖZELLİKLERİ
  Destanlar, toplum hayatında derin izler bırakan büyük olayların (kuraklık, gttç, düşman istilası, tabiî afetler, savaşlar vb.) o topluluğun hafızasında yoğrula yoğrula şekill...
Hikâyenin Tanımı Ve Türk Halk Hikâyesinin Kaynakları
Öykü, hikâye olarak da bilinir, gerçek yada düş ürünü bir olayı edebi bir üslupla aktaran kısa düzyazıdır. Türk halk hikayeleri, efsânelerden, masallardan, menkıbelerden ve destanlard...
ÇANAKKALE SAVAŞI
Mahmed Akif’in okul kitaplarına bazı mısraları çıkartılarak alınan büyük Çanakkale savaşını tasvir eden manzumesi, İstiklal marşı’ndan önce yazılmış en heyecan verici şii...
İŞTİKAK SANATI
Aynı kökten türemiş en az iki sözcüğü bir dize veya beyit içinde kullanmaktadır. İştikak da cinas sanatları içine girer. Yazılışları ve okunuşları aynı, fakat kökleri başka olan sözcüklerle yapılan ...
Divan Edebiyatı
Divan edebiyatının tanımını yaparken özellikle iki noktayı göz önünde tutmak gerek. a)Tarihsel Kesit:Osmanlı elitesinin sanatı olarak ortaya çıkan bu edebiyat,13.yüzyıldan 19.yüzyıla de...
İKİ NOKTA ( : )
İKİ NOKTA ( : ) Başkasından aktarılan yazı ya da sözlerde, tırnak ya da konuşma çizgisinden önce: Cemo sopasını yere indirdi ve: - Git sopanı al öyleyse! Dayağı yiyeceksin. ...diye ...
Dil bilgisi giriş
Dil: İnsanların duygu, düşünce ve isteklerini anlatmak için kullandıkları ses ya da işaretler sistemidir. Dilbilgisi : Bir dili oluşturan sesleri, kelimeleri, cümleleri ve bunlarla ilgili kurallar...
KELİME
KELİME Türkçe kelimeleri anlamlarına, yapılarına ve cümlede aldıkları görevlere göre sınıflandırabiliriz. Bu sınıflandırma aşağıdaki tabloyu meydana getirir. Anlamlar...
ZARFLAR
ZARFLAR     ZARFLAR     Hal Zarfları Zaman Zarfları Yer ve Yön Zarfları Azlık - Çokluk Zarflerı Soru Zarfları Yüklemin anlamını hal ve...
NOKTALI VİRGÜL ( ; )
NOKTALI VİRGÜL ( ; ) Birbirine bağlı, fakat her biri kendi içinde bağımsız cümleleri ayırmada: At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır. İki cümle birbirine ve, ama, fakat, çün...
YAPILARI BAKIMINDAN KELİMELER
YAPILARI BAKIMINDAN KELİMELER 1. Basit Kelimeler: Kelime kökü ek alsa bile anlamca bir değişikliğe uğramamışsa, bu tip kelimelere BASİT KELİMELER denir. Genellikle kök halindeki (bazen gövd...
FİİLLER
FİİLLER FİİL: Varlıkların yaptıkları işleri, eylemleri, zaman ve kişiye bağlayarak anlatan kelimelere FİİL denir.           Fiil olan sözcük...
YAZIM KURALLARINA GİRİŞ
 Yazıda doğabilecek karışıklıkların önüne geçmek, yanlış okumayı önlemek, okumayı ve anlamayı kolaylaştırmak, herkesin aynı şekilde yazıp okumasını sağlamak için belirlenmiş olan kurallara imlâ...
PEKİŞTİRLMİŞ KELİMELERİN YAZILIŞI
 Pekiştirme sıfatları ve zarfları bitişik yazılır: dümdüz, sapsarı, mosmor, kapkara, apaçık, tertemiz, çepeçevre, sapasağlam, darmadağınık, yapayalnız, çırılçıplak, çepeçevre...
İNCELTME VE UZATMA İŞARETLERRİNİN YAZILIŞI
 Düzeltme işareti Türkçe olmayan kelimelerde kullanılan bir işarettir. Bu işaret hem uzatma hem de inceltme görevinde kullanılır. İnceltme görevi sadece "g, k, l" ünsüzleri için; uzat...
EDATLARIN YAZILIŞI
 Edat ve bağlaç olarak kullanılır. Yazılışları bakımından aralarında fark yoktur. Bu kelime kendinden önceki kelimeye bitişik de yazılabilir, ondan ayrı da... Bitişik yazılan "ile"...
ÜNLÜ UYUMUNA AYKIRI EKLERİN YAZILIŞI
 --yor (şimdiki zaman eki): Sadece -yor şeklinde yazılır, ünlü uyumlarına aykırıdır. geliyor, biliyor, istiyor, gizliyor... --ken (zarf-fiil eki): Ünlü uyumlarına aykırıdır. Sadece -ken şekl...

Spotlight

Stop
Play